L.E.T. weet raad met LED Matrix-verlichting donderdag 5 september 2019

Toen in 1971 voor het eerst de halogeenlamp op de markt kwam, leek het wel of de lichttechnologie voor auto’s zijn absoluut hoogtepunt had bereikt. De waarheid was anders. Na de komst van xenonlampen en LED-lampen zijn we ondertussen toe aan de LED Matrix-koplampen die veel meer doen dan kiezen tussen dim- en grootlicht. Deze nieuwe lichttechnologie vereist aangepaste afstelapparatuur en die heeft L.E.T. met zijn Luminoscope PLA 35.

L.E.T. staat voor ‘Labo voor Elek- tro-optische Toepassingen’. De oor- sprong van deze KMO uit Deinze gaat terug tot 1967 met als oprich- ter Jozef Vandewalle. Het duurde niet lang of het bedrijf wist zich te profileren als een specialist in lichtanalyse, met één van zijn meest bekende toepassingen de Luminoscope, een toestel voor het in- stellen en controleren van de koplampen van auto’s, vrachtwagens en bussen.

Ondertussen heeft de L.E.T.-group, met zijn meer dan 70 werknemers, verschillende afdelingen, waaronder elektronische, mechanische en optische R&D, visie applicaties en software-ontwikkeling, telkens met een belangrijke link naar ‘lichtbeheersing’ en ‘beeldanalyse’ en dit voor verschillende industriële toepassingen. De L.E.T.-group exporteert naar meer dan veertig landen.

Eén van de afdelingen is L.E.T. Au- tomotive NV, een toonaangevende wereldwijde leverancier van kop- lampafregelsystemen. Tot de klan- ten behoren koplampproducenten, autofabrikanten, officiële keurings- stations voor voertuigen en niet te vergeten garages. Maar ondertus- sen heeft L.E.T. Automotive NV zijn actieterrein in de autobranche verder uitgebreid. Een snelgroeiend onderdeel van de activiteiten is het ontwikkelen van kalibratie-appa- ratuur voor veiligheidssystemen die in steeds meer nieuwe wagens aanwezig zijn. Het gaat om kalli- bratie-apparatuur van radars en camera’s zoals die gebruikt worden bij DAS (“Driving Assistance Sys- tems”) of rijhulpsystemen zoals bij onder meer rijstrookbewaking (lane departure warning), dodehoekdetectie, parkeerassistentiesystemen en afstandsbewaking bij actieve cruise control. De intelligente camera’s worden ook vaak ingezet voor de correcte aansturing van dy- namische koplampen en adaptieve lichtsystemen op voertuigen.

Lampen en lenzen

Hoewel L.E.T. Automotive NV met de komst van DAS zijn actieterrein in de autosector stevig heeft uitgebreid, blijft het ontwikkelen en produceren van koplampafregelsystemen één van de belangrijkste activiteiten. De uitdaging om gepaste apparatuur op de markt te brengen, blijft ontzettend groot. Dat heeft uiteraard alles te maken met de spectaculaire ontwikkeling van de lichttechnologie en daarbij gaat het niet enkel om de lampen maar ook om de reflectoren en de lenzen.

Tot begin jaren negentig was het heel gewoon dat de meeste lichtfuncties werden opgedeeld. Typisch waren de dubbele koplampen (ééntje voor de dimlichten en één voor de grootlichten) met apart dan nog eens de standlichten en de pinkers. Koplampen vandaag zien er helemaal anders uit en hebben een bijzonder complex karakter. In één unit zitten vaak alle lichtfuncties (behalve de mistlichten) verwerkt, zelfs die van de pinkers. Dit vergemakkelijkt de montage tijdens de productie van het voertuig. Maar er zijn ook enkele niet te miskennen nadelen. In het geval van schade, kan de reparatiekost heel hoog oplopen. Dergelijke geïntegreerde units zijn zeker in combinatie met xenon koplampen ook onderhevig aan enorme hitte waardoor er ventilatiekanalen nodig zijn om een zekere natuurlijke luchtstroom toe te laten. Die ventilatie kan er voor zorgen dat er zich na verloop van tijd stof ophoopt binnen in de unit.

De integratie van verschillende functies in één koplampunit is mogelijk geworden door de ontwikke- ling van de reflectoren en de bekleding van de lichtblokken zelf. Het afdekken van de koplamp gebeurt nu met kunststof (meer bepaald polycarbonaat) in plaats van met glas. Dit beperkt het gewicht, laat een complexere vormgeving toe en de kunststof is bestand tegen steenslag. Verder moet deze kunststof bestand zijn tegen onder meer kleefstoffen, alcochol, olie, vetten en UV-stralen. Ook alle hedendaagse reflectoren zijn uit kunststof vervaardigd met drie voor de hand liggende voordelen: beperkt gewicht, bestand tegen corrosie en de mogelijkheid om te kiezen voor complexere vormen. Dit laatste heeft een enorme invloed gehad op de reflectiekwaliteit en bijgevolg de lichtprojectie. Na de traditionele paraboolreflector die ongeveer 52% van het uitgestraalde licht kon benutten, kwam de vrij vlakken re

ector (multifocale reflector). Daar- na kwam de DE-koplamp (Dubbe- le-Ellipsoïde). Dit type koplamp is opgebouwd uit een elliptische re- flector, een dia die de vorm van het lichtbeeld bepaalt en een elliptische lens. Bij LED-koplampen zijn de lichtbeelden vaak opgebouwd uit meerdere LED-bronnen met meer- dere reflectoren en/of lenzen.

Matrix-verlichting

De spectaculairste ontwikkeling is echter die van de Matrix LED-koplampen.

Deze vernieuwende verlichtings- techniek voor grootlichten werkt met behulp van een camera ach- ter de achteruitkijkspiegel, LEDs en nauwkeurige optische systemen om het licht volledig adaptief te re- gelen. Tegenliggers en voorliggers worden niet fel beschenen, maar alle andere gebieden er tussenin en er naast wel. Ook verkeersborden worden minder fel belicht, waar- door de bestuurder zichzelf niet verblindt door terugkaatsend licht. Dat kan allemaal door een aantal LEDs al dan niet uit te schakelen of te dimmen.

De vele verlichtingspatronen in de koplampen leveren een dynamisch proces op dat door omstanders goed zichtbaar is, bijvoorbeeld als de lampen tussen grootlicht en dimlicht switchen of als LEDs aan- of uitgaan of dimmen als reactie op ander verkeer. De interne kop- lampdynamiek geldt ook voor de coming-home/leaving-homefunctie bij het vergrendelen en ontgrende- len van de auto en het inschakelen van de verlichting. Dat zijn alle- maal mooie concrete toepassingen. Maar het afstellen van de lichten en het beoordelen van de lichtbundel is niet evident door de wisselende vorm van de lichtbundel. Daarom moeten Matrix LED-koplampen vaak eerst in een speciale kalibratiemode worden ingesteld (via OBD diag- nose) vooraleer een kalibratie kan worden uitgevoerd. De kalibratie- methode is vaak merkafhankelijk.

Fresnel-lens en camera

Bij het controleren van de licht- bundel van de koplampen zijn verschillende zaken van belang: de aflijning en de vorm van de scha- duwlijn (licht/donkergrens) bij de

dimlichten. De schaduwlijn is vlak aan de linkse kant en vanaf het V-punt (knikpunt) schuin oplopend om te verhinderen dat de tegenlig- gers worden verblind terwijl de bui- tenkant van de weg wel optimaal wordt verlicht. Ook van belang is de hoogte en de reikwijdte van de lichtbundel.

Eigenlijk kan de lichtbundel gecon- troleerd worden door de auto 10 meter voor een muur te plaatsen en daarop het verval van de licht- bundel te meten. Praktisch, zoals in een garage of een keuringsstation, is dat niet mogelijk. Daarom heeft een meettoestel een Fresnel-lens die de lichtbundel convergeert. In een klassiek toestel zoals de Lu- minoscope PLA 5 is het resultaat daarvan zichtbaar op het witte projectiescherm in het toestel. Bij het recentste elektronische meet- toestel, de PLA 35, wordt de Fre- snel-lens gecombineerd met een inwendige camera die het beeld op het witte projectiescherm digi- taliseert en analyseert waardoor de bediener op een eenvoudige ma- nier het meetresultaat kan aflezen via het 7 duims kleuren aanraak- scherm. Via dit scherm kan de ope- rator ook zien of het toestel correct gepositioneerd staat tegenover de auto. Het instelproces of controle- proces van de verschillende kop- lamptypes wordt live weergegeven op het kleurenscherm van het toe- stel, wat het gebruik bijzonder een- voudig maakt.

Het gebruiksgemak wordt nog ver- groot door een draadloze voeding via een oplaadbare batterij die tot ongeveer 9 uur continu kan ge- bruikt worden. De meetresultaten kunnen ook draadloos naar een pc worden doorgestuurd.

 

 

In de categorie: Nieuws.